Znasz a nie wiesz #Hollywood


Hollywood. Słoneczna Kalifornia. Miliony dolarów, gwiazdy wielkiego ekranu, superprodukcje filmowe i spełnione marzenia lub życiowe rozczarowania filmowców i aktorów z całego świata. To wszystko jest codziennością tej dzielnicy Los Angeles. Wznoszące się na pobliskim wzgórzu litery stały się symbolem sławy, przepychu i bogactwa. Mimo, że początki filmu w USA związane są bardziej ze wschodnim New Jersey to Hollywod do dziś jest niewątpliwie najważniejszym ośrodkiem amerykańskiego przemysłu filmowo-telewizyjnego. Z punktu widzenia naszej opowieści pozostaje więc jedno kluczowe pytanie : co ma z tym wszystkim wspólnego wynalazca żarówki Thomas Alva Edison ?

Jest rok. 1883r. Zamożne małżeństwo Harvey i Daeida Wilcox przenoszą swoje życie do LosAngeles. 3 lata później w 1886r. wg rodzinnej tradycji mówi się że zrozpaczeni po śmierci swojego 18miesięcznego syna rodzice by odzyskać równowagę udają się do pięknych kanionów na zachodzie miasta. Harvey postanawia kupić tam wypatrzone tereny (160 akrów w cenie po 150$ za akr). Po nieudanej próbie uprawiania na nich owoców decyduje podzielić teren na mniejsze obszary i sprzedać z zyskiem część z nich. Jednym z kupujących jest znany developer H.J Whitley, który równie zauroczony odkrytymi terenami miał zasugerować żonie Wilcoxa by nadać nowemu miasteczku nazwę Hollywood. W 1903 Hollywod zostaje przemianowane na gminę, zaś w 1910 następuje oficjalne przyłączenie Hollywod do LosAngeles.

Równolegle na wschodnim wybrzeżu dokonuje się przełom w kinematografii. 1891r. Thomas Edison opatentował kamerę: kinetoskop opracowany wg. pomysłu Williama Kennedy Laurie Dicksona. Wkrótce pojawiają się też miejsca gdzie ustawiano pudła, w których można było oglądać ruchome obrazki przez wizjer, będące pierwszym zastosowaniem taśmy filmowej. W 1893 laboratorium Edisona buduje pierwsze studio filmowe w West Orange w NewJersey. W tym czasie Wiliam Dickson odchodzi z laboratorium Edisona tworząc Amercian Mutoscope Company tworząc “biograph” – projektor który pozawala na wyświetlanie filmów dla większej publiczności. Edison bardzo szybko odpowiada wielkim projektorem Vitascope jednocześnie uważając że to on ma wyłączność patentową na filmy w Ameryce.

W tym momencie zaczyna się też właściwa część naszej historii. Nowa technologia sprawiła wysyp wytwórni filmowych. Na wschodnim wybrzeżu zaczęła pojawiać się coraz większa ich ilość a kinematograficzny biznes rósł jak na drożdżach. Edison nie był jednak człowiekiem skorym do bezinteresownego dzielenia się technologią. Od 1902r. prowadził on spór sądowy o każde naruszenie jego patentu a następowało to praktycznie każdorazowo gdy ktokolwiek chciał nakręcić jakikolwiek ruchomy obraz. W 1908 Edison powołał do życia the Motion Picture Patents Company, które przez konkurencje było postrzegane jako oddziały bojówkowe Edisona. Agenci MPPC mając po swojej stronie prawo i policję wywierali niekończące się naciski na wytwórnie filmowe zmierzające do zaprzestania przez nie działalności.

W 1911 pierwsza firma : Centaur Co. z NewJersey postanowiła otworzyć studio filmowe z dala od bojówek Edison. Na lokalizację nowego studia filmowego (Nestor Studio) producenci Al Christie i David Horsley wybrali niedawno przyłączoną do LosAngeles dzielnicę na dalekim zachodnim wybrzeżu : Hollywood. Jeszcze w tym samym roku za ich przykładem poszli kolejni niezależni producenci. Zachodnie wybrzeże oprócz odległości dzielącej je od NewJersey wpisywało się idealnie w potrzeby filmowców dzięki warunkom klimatycznym, dużej ilości słońca i urodzie okolicznych plenerów. W latach 20tych w Hollywood powstał system 5. wielkich wytwórni Fox (później 20th Century Fox), Loew’s Incorporated (później Metro-Goldwyn-Mayer), Paramoun Pictures, RKO i Warner Bros. Nie bez znaczenia były też inne wytwórnie jak Universal Studios, Columbia Pictures czy United Artist i niezależni producenci jak Samuel Goldwyn, David O. Selznick, Walt Disney i Walter Wanger.

Amerykanie błyskawicznie pokochali film. W latach 30tych i 40tych produkowano ponad 400 filmów rocznie a 90 milionów widzów co tydzień było w amerykańskich kinach. Hollywood na zawsze stało się symbolem kinematografii. Dziś termin film Hollywoodzki przypisywany jest jako swoisty gatunek filmu komercyjnego nawet jeśli nie został on wyprodukowany w LosAngeles.

Skoro od niego to wszystko się zaczęło skończmy też na Thomasie Edisonie. Był on niezwykłym wynalazcą i przedsiębiorcą. Historie firm i wielkich historycznych postaci z przełomu stuleci i pierwszych dekad XX wieku przecinają się licznie z jego biografią. Już w wieku 16 lat był jednym z najbardziej znanych ekspertów od telegrafu w USA, a prócz sławnej żarówki i kamery filmowej wśród przypisywanych mu wynalazków są również fonograf, silnik prądu stałego, płyta gramofonowa, dyktafon czy krzesło elektryczne. On też udoskonalił telefon Bella. Łączny dorobek założonych i administrowanych przez niego laboratoriów to ponad 1000 patentów w samych Stanach Zjednoczonych. Można powiedzieć o nim wiele choć większość z nas nie kojarzy go raczej z byciem złym ojczymem światowej kinematografii. Może dlatego jego życie nie doczekało się jeszcze hucznej Hollywoodzkiej ekranizacji. Z całą pewnością jednak Edison bezpośrednio lub pośrednio odcisnął swój ślad na niezmierzonej ilości dziedzin naszego życia, nawet jeśli robił to podobnym przypadkiem jak stworzenie Hollywood i zdecydowanie warto lepiej poznać te barwną postać. Do czego zachęcam.